Skip to main content
Λογότυπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
Αντιπροσωπεία στην Ελλάδα
Ειδησεογραφικό άρθρο10 Ιανουάριος 2023Αντιπροσωπεία στην Ελλάδα

Αντιμονοπωλιακή νομοθεσία: η Επιτροπή καλεί τα ενδιαφερόμενα μέλη να υποβάλουν παρατηρήσεις σχετικά με το σχέδιο κατευθυντήριων γραμμών για τις συμφωνίες βιωσιμότητας στο

agri 2

Αθήνα, 10/01/2023

 

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δρομολόγησε σήμερα δημόσια διαβούλευση, στο πλαίσιο της οποίας καλεί όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σχετικά με το σχέδιο πρότασής της για κατευθυντήριες γραμμές όσον αφορά τον τρόπο σχεδιασμού των συμφωνιών βιωσιμότητας στον τομέα της γεωργίας («κατευθυντήριες γραμμές») κάνοντας χρήση της νέας εξαίρεσης από τους κανόνες ανταγωνισμού της ΕΕ η οποία θεσπίστηκε κατά την πρόσφατη αναθεώρηση της κοινής γεωργικής πολιτικής («ΚΓΠ»).
 

Το άρθρο 101 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης («ΣΛΕΕ») απαγορεύει γενικά τις συμφωνίες μεταξύ επιχειρήσεων που περιορίζουν τον ανταγωνισμό, όπως αυτές μεταξύ ανταγωνιστών που οδηγούν σε υψηλότερες τιμές ή μικρότερες ποσότητες. Ωστόσο, το άρθρο 210α του κανονισμού 1308/2013 για τη θέσπιση κοινής οργάνωσης των αγορών γεωργικών προϊόντων («κανονισμός ΚΟΑ») εξαιρεί από την εν λόγω απαγόρευση ορισμένες περιοριστικές συμφωνίες στον γεωργικό τομέα, όταν οι συμφωνίες αυτές είναι απαραίτητες για την επίτευξη προτύπων βιωσιμότητας.
 

Το σχέδιο κατευθυντήριων γραμμών αποσκοπεί στην αποσαφήνιση του τρόπου με τον οποίο οι επιχειρήσεις που αναπτύσσουν δραστηριότητες στον αγροδιατροφικό τομέα μπορούν να σχεδιάζουν κοινές πρωτοβουλίες βιωσιμότητας σύμφωνα με το άρθρο 210α.
 

Ειδικότερα, στο σχέδιο κατευθυντήριων γραμμών:

  • Ορίζεται το πεδίο εφαρμογής της εξαίρεσης. Η εξαίρεση αφορά μόνο τις συμφωνίες που συνάπτονται από παραγωγούς γεωργικών προϊόντων, είτε μεταξύ τους είτε με άλλους παράγοντες οι οποίοι αναπτύσσουν δραστηριότητες κατά μήκος της αγροδιατροφικής αλυσίδας, όπως εταιρείες που προμηθεύουν εισροές για την παραγωγή, τη διανομή, τη μεταφορά ή τη συσκευασία του προϊόντος. Οι συμφωνίες που συνάπτονται μόνο μεταξύ επιχειρήσεων της αγροδιατροφικής αλυσίδας εφοδιασμού χωρίς να περιλαμβάνουν παραγωγούς γεωργικών προϊόντων δεν μπορούν να επωφεληθούν από την εξαίρεση, ακόμη και όταν η συμφωνία αφορά γεωργικό προϊόν.
  • Προσδιορίζονται οι επιλέξιμοι στόχοι βιωσιμότητας. Οι κατευθυντήριες γραμμές αποσαφηνίζουν το πεδίο εφαρμογής των στόχων βιωσιμότητας που μπορούν να επιδιωχθούν με τις συμφωνίες. Οι στόχοι αυτοί καθορίζονται στο άρθρο 210α του κανονισμού ΚΟΑ και διακρίνονται σε τρεις κατηγορίες: i) προστασία του περιβάλλοντος· ii) μείωση της χρήσης φυτοφαρμάκων και της μικροβιακής αντοχής· και iii) υγεία και καλή διαβίωση των ζώων. Για παράδειγμα, οι κατευθυντήριες γραμμές διευκρινίζουν ότι στον στόχο της προστασίας του περιβάλλοντος περιλαμβάνονται οι συμφωνίες για την προστασία του εδάφους και τη βελτίωση της αντοχής του στη διάβρωση, για την αύξηση της βιοποικιλότητάς του ή για τη βελτίωση της σύνθεσής του.
  • Καθορίζονται απαιτήσεις για τα πρότυπα βιωσιμότητας. Για να επωφεληθούν από την εξαίρεση, τα μέρη πρέπει να συμφωνήσουν σχετικά με την υιοθέτηση προτύπου βιωσιμότητας υψηλότερου από εκείνο που ορίζει η ενωσιακή ή η εθνική νομοθεσία. Μολονότι οι κατευθυντήριες γραμμές δεν ορίζουν ένα ελάχιστο επίπεδο βελτίωσης που πρέπει να επιτύχουν τα μέρη σε σύγκριση με τα υποχρεωτικά πρότυπα, διευκρινίζουν ωστόσο ότι για να αξιολογηθεί η αναγκαιότητα αυτής της βελτίωσης θα πρέπει να ληφθεί υπόψη το επίπεδο των περιορισμών. Διευκρινίζουν επίσης ότι μια συμφωνία βιωσιμότητας που υιοθετεί τέτοιο πρότυπο μπορεί να εμπίπτει στην εξαίρεση ακόμη και εάν δεν υπάρχει υποχρεωτικό πρότυποεφόσον η συμφωνία επιδιώκει έναν από τους στόχους βιωσιμότητας που ορίζονται στο άρθρο 210α.  
  • Καθορίζεται ο τρόπος ελέγχου για τον προσδιορισμό των περιορισμών του ανταγωνισμού που είναι απαραίτητοι. Τα συμβαλλόμενα μέρη μιας συμφωνίας βιωσιμότητας πρέπει να εκτιμούν κατά πόσον οι τυχόν περιορισμοί του ανταγωνισμού που απορρέουν από τη συμφωνία τους είναι απαραίτητοι για την επίτευξη του προτύπου βιωσιμότητας. Η εκτίμηση αυτή περιλαμβάνει τα ακόλουθα τέσσερα στοιχεία: i) προσδιορισμός των εμποδίων που δεν θα επέτρεπαν στα μέρη να επιτύχουν μόνα τους το πρότυπο βιωσιμότητας και επεξήγηση των λόγων για τους οποίους είναι αναγκαία η συνεργασία· ii) καθορισμός του κατάλληλου τύπου συμφωνίας (π.χ. συμφωνία για την τιμή ή την ποσότητα)· iii) προσδιορισμός του (των) απαραίτητου(-ων) περιορισμού(-ών) στον ανταγωνισμό (π.χ. μια συμφωνία για την τιμή μπορεί να καθορίζει είτε ολόκληρη την τιμή είτε μια ελάχιστη τιμή ή να καθορίζει μια πριμοδότηση τιμής)· και iv) καθορισμός του κατάλληλου επιπέδου (π.χ. του ύψους της τιμής) και της διάρκειας του (των) περιορισμού(-ών). Κατά την πραγματοποίηση του ελέγχου αυτού, τα μέρη επιλέγουν τη δυνατότητα που είναι η λιγότερο περιοριστική για τον ανταγωνισμό.
  • Καθορίζεται το πεδίο εφαρμογής της εκ των υστέρων παρέμβασης. Οι κατευθυντήριες γραμμές διευκρινίζουν ότι η Επιτροπή και οι εθνικές αρχές ανταγωνισμού έχουν το δικαίωμα να σταματήσουν ή να απαιτήσουν τροποποιήσεις των συμφωνιών βιωσιμότητας εάν αυτό είναι αναγκαίο προκειμένου να αποφευχθεί ο αποκλεισμός του ανταγωνισμού ή εάν θεωρηθεί ότι κινδυνεύει η επίτευξη των στόχων της κοινής γεωργικής πολιτικής που ορίζονται στο άρθρο 39 της ΣΛΕΕ.

 

Επόμενα βήματα

Αφού λάβει τις παρατηρήσεις των ενδιαφερόμενων μερών σχετικά με το σχέδιο κατευθυντήριων γραμμών, η Επιτροπή θα τις αναλύσει προσεκτικά και θα πραγματοποιήσει τις αλλαγές που ενδεχομένως χρειαστούν προκειμένου οι κατευθυντήριες γραμμές να τεθούν σε ισχύ έως τις 8 Δεκεμβρίου 2023.

Επιπλέον, τον Ιούνιο του 2023 η Επιτροπή προτίθεται να διοργανώσει εργαστήριο με τους συμμετέχοντες στην παρούσα δημόσια διαβούλευση για να συζητήσει περαιτέρω το σχέδιο κειμένου και να εξετάσει τυχόν εκκρεμή ζητήματα.  

Ιστορικό

Στο πλαίσιο της μεταρρύθμισης της κοινής γεωργικής πολιτικής για την περίοδο 2023-2027, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης ενέκριναν το 2021 νέα εξαίρεση από τους κανόνες ανταγωνισμού για τα γεωργικά προϊόντα.
 

Η νέα εξαίρεση περιλαμβάνεται στον κανονισμό 2021/2117, με τον οποίο τροποποιήθηκε το άρθρο 210α του κανονισμού ΚΟΑ. Η εν λόγω διάταξη ορίζει ότι επιτρέπονται συμφωνίες που αποσκοπούν στην επίτευξη ορισμένων στόχων βιωσιμότητας με την εφαρμογή προτύπων υψηλότερων από εκείνα που επιβάλλει η ενωσιακή και/ή η εθνική νομοθεσία, υπό την προϋπόθεση ότι τυχόν περιορισμοί του ανταγωνισμού που προκύπτουν λόγω αυτών των συμφωνιών είναι απαραίτητοι για την επίτευξη των στόχων αυτών.
 

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης ζήτησαν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εκδώσει κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με την εφαρμογή της εν λόγω εξαίρεσης.
 

Στις 28 Φεβρουαρίου 2022, η Επιτροπή δημοσίευσε πρόσκληση υποβολής στοιχείων και δρομολόγησε δημόσια διαβούλευση καλώντας τα ενδιαφερόμενα μέρη να μοιραστούν τις εμπειρίες τους από συμφωνίες που αποσκοπούν στην επίτευξη στόχων βιωσιμότητας στις αγροδιατροφικές αλυσίδες εφοδιασμού. Η Επιτροπή δημοσίευσε τις απαντήσεις στην εν λόγω διαβούλευση τον Μάιο του 2022.
 

Για περισσότερες πληροφορίες

Για περισσότερες πληροφορίες, βλ. την ειδική ιστοσελίδα της ΓΔ Ανταγωνισμού.

 

«Η γεωργική παραγωγή βρίσκεται τη στιγμή αυτή ενώπιον σημαντικών προκλήσεων βιωσιμότητας οι οποίες ποικίλλουν από την καλή διαβίωση των ζώων και τη βιοποικιλότητα έως τους φυσικούς πόρους, την υγεία και την κλιματική αλλαγή. Στόχος μας είναι να διασφαλίσουμε ότι οι επιχειρήσεις του αγροδιατροφικού τομέα μπορούν να σχεδιάζουν κοινές πρωτοβουλίες βιωσιμότητας για την αντιμετώπιση των προκλήσεων αυτών τηρώντας παράλληλα τους κανόνες μας για τον ανταγωνισμό. Καλούμε τώρα όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σχετικά με την πρότασή μας.» κ. Μαργκρέιτε Βέστεϊγιερ, εκτελεστική αντιπρόεδρος αρμόδια για την πολιτική ανταγωνισμού - 10/01/2023

 

«Η μετάβαση προς μια πιο ανθεκτική και βιώσιμη αγροτική παραγωγή απαιτεί ενισχυμένη συνεργασία μεταξύ των παραγόντων ολόκληρης της αλυσίδας εφοδιασμού, ώστε να διασφαλίζεται ότι οι αγρότες θα έχουν δίκαιες οικονομικές αποδόσεις για τις προσπάθειές τους να ενισχύσουν τη βιωσιμότητα της παραγωγής τους πέρα από αυτό που είναι επί του παρόντος υποχρεωτικό. Ελπίζουμε ότι οι αγρότες, μαζί με τους άλλους παράγοντες της εφοδιαστικής αλυσίδας, θα κάνουν χρήση της εξαίρεσης αυτής κατά τον σχεδιασμό των συμφωνιών βιωσιμότητάς τους». κ. Γιάνους Βοϊτσεχόφσκι, επίτροπος Γεωργίας - 10/01/2023

 

Press Release in English

 

Λεπτομέρειες

Ημερομηνία δημοσίευσης
10 Ιανουάριος 2023
Ημερομηνία δημοσίευσης
Αντιπροσωπεία στην Ελλάδα